Ondernemersklankbord

Voorkom kartelvorming als zzp’er

Als zzp’er mag u samenwerken met andere ondernemers. U mag alleen geen prijsafspraken maken. Dan is er sprake van kartelvorming. U bent dan in strijd met de Mededingingswet. U kunt hiervoor een forse boete krijgen. Wel zijn er een aantal uitzonderingen.

Als zzp’er mag u samenwerken met andere ondernemers. Zo vergroot u uw kansen op bijvoorbeeld grote aanbestedingsopdrachten. U mag alleen geen prijsafspraken maken, of onderling klanten verdelen. Dan is er sprake van kartelvorming. Op die manier belemmert u de concurrentie. U bent dan in strijd met de Mededingingswet. U kunt hiervoor een forse boete krijgen. Wel zijn er uitzonderingen, zoals de bagatelvrijstelling bij een kleine omzet of klein marktonderdeel.

Samenwerken als zzp’er

Wanneer u samenwerkt met andere bedrijven, kan dat voordelen hebben. Samen kunt u grotere klussen aannemen. U kunt bijvoorbeeld meedingen naar aanbestedingen. En u kunt bedrijfskosten, -risico’s en kennis delen. Maar let op, ook als zzp’er moet u zich houden aan de Mededingingswet. De Mededingingswet verbiedt namelijk kartelvorming.

Informeer uzelf over kartelvorming

Een kartel is een afspraak tussen bedrijven met meestal dezelfde diensten of producten. U vormt een kartel als u met een ander bedrijf afspraken maakt over bijvoorbeeld het bedrag dat u aan de klant vraagt. Of over hoe u de markt met elkaar verdeelt. Afspraken binnen een bedrijf mogen wel. Het is niet toegestaan bedrijfsgevoelige informatie uit te wisselen. Bijvoorbeeld over klanten of uw manier van verkopen.

Het onderling uitwisselen van bedrijfsgevoelige informatie over strategie of klanten is ook een manier van kartelvorming.

Het kartelverbod geldt ook voor u als zzp’er

De Mededingingswet geldt voor álle ondernemers. Daarom is kartelvorming verboden voor alle ondernemers. Dus niet alleen voor rechtspersonen, zoals een bv of nv. Ook als u eigenaar bent van een eenmanszaak, moet u zich aan deze wet houden.

Leidraad tariefafspraken zzp'ers

De Leidraad tariefafspraken zzp’ers van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) biedt in vier gevallen mogelijkheden voor zzp’ers. De leidraad geldt voor degenen die als enige bedrijfsactiviteit de levering van diensten door hun eigen arbeid hebben, of opdrachten tot stand brengen met hun eigen arbeid, met als doel het maken van collectieve afspraken:

- afspraken tussen zzp’ers die feitelijk zij-aan-zij werken met werknemers

- Afspraken van geringe betekenis (Bagateluitzondering).

- Afspraken die bijdragen aan de consumentenwelvaart (efficiëntieverbeteringen).

- Toezicht ACM.

Raadpleeg voor meer informatie de Leidraad van de ACM.

Boete bij overtreding van de wet

Als u de Mededingingswet overtreedt en toch kartelafspraken maakt, dan kunt u een boete krijgen van de (ACM). De hoogte van deze boete is een deel van uw omzet. De ACM kijkt daarbij naar de ernst van de overtreding, de omstandigheden en de duur van de overtreding. U kunt ook een persoonlijke boete krijgen, vanwege deelname aan kartelvorming of het feitelijk leiding geven aan een overtreding. Voorkom daarom een boete.

Werkt u binnen een coöperatie samen met andere zelfstandige ondernemers, ook dan geldt het kartelverbod.

Combinatieovereenkomst voor samenwerking bij aanbestedingen

Bij een grote aanbestedingsopdracht kunt u samen met andere bedrijven een offerte indienen. Wint u de aanbesteding, dan gaat u samen de opdracht uitvoeren. Dit heet een combinatieovereenkomst. Ook combinatieovereenkomsten vallen onder het kartelverbod. U mag dus alleen afspraken maken die voordelen bieden aan de klant en nodig zijn voor de samenwerking. Ook al werkt u samen, u blijft verschillende bedrijven.

Gebruik de Handleiding Combinatieovereenkomsten

In de Handleiding Combinatieovereenkomsten vindt u een stappenplan waarmee u kunt bepalen of een combinatieovereenkomst bij aanbestedingen is toegestaan.

Uitzonderingen op het kartelverbod

Op het kartelverbod zijn 5 uitzonderingen. U mag in die gevallen wel prijsafspraken maken. U bent zelf verantwoordelijk om te (laten) beoordelen of een uitzondering voor u geldt. De uitzonderingen gaan over de toepassing van de Mededingingswet en het toezicht van de ACM op collectieve afspraken tussen en met zzp’ers. De uitzonderingen gaan niet over wettelijke verplichten voor zzp’ers op het gebied van arbeidsrecht of het belastingrecht.

Uitzondering 1: afspraken tussen zzp’ers die feitelijk zij-aan-zij werken met werknemers

De ACM merkt zzp’ers die feitelijk “zij-aan-zij” werken met werknemers in loondienst voor die activiteiten niet aan als een bedrjf in het kader van de Mededingingswet. Om die reden is het kartelverbod op de betreffende werkzaamheden van zzp’ers niet van toepassing. Voor die activiteiten waarbij zzp’ers “zij-aan-zij” werken met werknemers mogen zij met elkaar afspraken maken en, al dan niet in het kader van een CAO, collectief onderhandelen en afspraken maken met opdrachtgevers over tarieven en andere voorwaarden.

Uitzondering 2: bagatelvrijstelling bij kleine omzet of klein marktaandeel

U kunt ook onder de uitzondering van het kartelverbod vallen als u en uw samenwerkingspartners een relatief kleine omzet hebben. Of als u samen een relatief klein gezamenlijk marktaandeel heeft. De voorwaarde is dat de afspraken tussen u en de andere bedrijven niet negatief zijn voor de handel tussen de EU-lidstaten. De bagatelvrijstelling kent de volgende 2 regelingen:

1. Er doen maximaal 8 bedrijven mee aan de afspraken en de gezamenlijke jaaromzet van deze bedrijven is maximaal € 5.500.000 bij goederen en maximaal € 1.100.000 in alle andere gevallen.

2. Het gezamenlijk marktaandeel in de afspraak tussen de bedrijven is niet groter dan 10%.

Uitzondering 3: algemene vrijstelling bij economische of technische vooruitgang

Wanneer uw afspraken met andere ondernemers leiden tot economische of technische vooruitgang, dan kunnen die onder de uitzondering op het kartelverbod vallen. Voor de algemene vrijstelling moeten uw afspraken voldoen aan de volgende eisen:

1. Uw afspraken leveren voordelen voor uw manier van werken, waardoor de algemene welvaart toeneemt.

2. U geeft een eerlijk deel van deze voordelen terug aan uw klanten (de consument mag er niet op achteruitgaan).

3. Uw afspraken gaan niet verder dan strikt noodzakelijk is.

4. Er blijft ruimte voor concurrentie op de markt.

Prijsafspraken voldoen bijna nooit aan deze voorwaarden. Die zorgen er namelijk meestal niet voor dat u efficiënter gaat werken. Ook zijn er meestal geen voordelen voor consumenten.

Uitzondering 4: de uitzondering voor efficiëntieverbeteringen

Op het kartelverbod geldt een uitzondering voor afspraken die, hoewel zij de concurrentie beperken, per saldo bijdragen aan de consumentenwelvaart. Deze uitzondering geldt voor zzp’ers die als enige bedrijfsactiviteit de levering van diensten door middel van hun eigen arbeid hebben of werken tot stand brengen met hun eigen arbeid. Om onder de uitzondering te vallen moet aan verschillende voorwaarden worden voldaan:

1. De afspraak moet de sociale bescherming van zzp’ers verbeteren.

2. De afspraak mag niet verder gaan dan voor dat doel nodig is.

3. Afnemers van de diensten van zzp’ers moeten ook voordeel hebben van de afspraak.

Uitzondering 5: Toezicht ACM op zzp' ers

De ACM zal geen boetes opleggen voor afspraken tussen zzp’ers, die minimumtarieven voor die zzp’ers beogen te waarborgen, voor zover die niet op een hoger niveau liggen en geen breder toepassingsbereik hebben dan het wettelijke minimumtarief dat door het kabinet is aangekondigd of een daarmee vergelijkbaar minimumtarief. Mogelijk hebben sommige zzp’ers hogere kosten dan de gemiddelde kosten waarop het wettelijk minimumtarief is gebaseerd. In dat geval hebben zij een hoger tarief nodig om het bestaansminimum te bereiken. De ACM zal dan ook niet met boetes optreden tegen afspraken daarover, mits de hogere tarieven de instemming hebben van de opdrachtgevers. Deze uitzondering geldt voor zzp’ers die als enige bedrijfsactiviteit de levering van diensten door middel van hun eigen arbeid hebben of werken tot stand brengen met hun eigen arbeid.

Deze content is geplaats door:

Contact:

ACM

Telefoonnummer(s):

070-722 20 00

Links:

Website

https://www.acm.nl/nl/contact

Forums: